TRANSAKCJE, FUZJE I PRZEJĘCIA (M&A)

Prowadzisz biznes i myślisz o sprzedaży udziałów/biznesu? Chcesz podjąć rozmowy z potencjalnymi inwestorami branżowymi, ale nie wiesz od czego zacząć i na co zwrócić uwagę? Jak się przygotować? Jak negocjować warunki wyjścia? Jak zabezpieczyć swoje interesy?

 

Transakcje M&A (Mergers and Acquisitions), czyli fuzje i przejęcia, obejmują działania mające na celu rozwój biznesu przez uzyskanie kontroli nad innym przedsiębiorstwem. To przekłada się na wzmocnienie własnej pozycji rynkowej lub możliwość szybszej ekspansji na nowe rynki.

 

Czy spółka jest gotowa na podjęcie transakcji M&A?

 

Jeśli Twoja spółka rosła organicznie przez wiele lat, to dobrze zrobić wstępny audyt doradców specjalizujących się w procesach inwestycyjnych. Polskie spółki przechodziły przez wiele turbulencji i wykonały ogromną pracę, aby dojść do miejsca, w którym dziś mogą pochwalić się swoimi osiągnieciami. Często nadrzędnym celem było osiągnięcie stabilności operacyjnej i finansowej, dla którego wykorzystywano uproszczone instrumenty prawne (działalność gospodarcza lub spółka osobowa, pożyczki z kapitałów prywatnych, majątek prywatny w spółce etc.). Najczęstszą bolączką polskich spółek jest zbyt duże rozdrobnienie prowadzonej działalności w kilku podmiotach. Takie rzeczy wymagają uporządkowania przed wejściem w zaawansowane rozmowy z inwestorem.

 

Jak prowadzić rozmowy?

 

Spółka/startup budujący wartość i skalę:

Bardzo ważne jest, aby w rozmowach z inwestorem nie oczekiwać zbyt dużo (oferować zbyt mało) i odwrotnie. Oddanie zbyt dużego pakietu udziałów może bardzo osłabić pozycję założycieli spółki. A ich obecność może być kluczowa dla kolejnych rund pozyskania kapitału i sukcesu biznesu.

 

Ważne jest zaplanowanie nie tej jednej rundy a kolejnych ruchów w zestawieniu z planami spółki – oferowanie za małego pakietu akcji lub za wysoka wycena spółki może odstraszyć inwestorów zanim podejdą do realnych rozmów. Warto też wspomnieć, że inaczej prowadzi się rozmowy z inwestorami w Polsce (inwestor prywatny, który oczekuje określonego wpływu i kontroli) inaczej z różnego typu funduszami (nastawionymi na wzrost całego portfela swoich spółek lub szybki wzrost wartości i dalszą ich sprzedaż etc,) a jeszcze inaczej z inwestorami zagranicznymi (prywatnymi, reprezentowanymi przez Family Office, czy z funduszami VC/VB/PE ect).

 

Spółka dojrzała – sprzedaż:

Ta sytuacja jest szczególnie ciekawa i niesie za sobą wiele kruczków. Po pierwsze trzeba przygotować spółkę i właścicieli (i udziałowców) do sprzedaży (sprawdzić – i najlepiej wykluczyć – wszystkie elementy, które mogą wpłynąć na obniżenie oczekiwanej ceny). Po drugie w procesie negocjacji należy mieć doświadczonego partnera transakcyjnego, który ochroni udziałowców przed ew. ryzykami przyszłych kar czy braku uzyskania ceny w związku z zawiłymi zapisami zaproponowanymi przez inwestora (kupca). A na koniec warto zadbać o interesy osobiste każdej z osób sprzedających udziały i dalsze postępowanie z uzyskanymi aktywami.

 

W czym pomagamy?

 

Pomagamy w spięciu transakcji fuzji i przejęć, jeśli spółka posiada wynegocjowane warunki biznesowe ale też zapewniamy obsługę 360-stopni, czyli:

 

  • Przeprowadzimy analizę, audyt prawny i podatkowy jeśli jest konieczny – przygotowujący do transakcji sprzedającego (vendors due diligence).
  • Wesprzemy w negocjacjach.
  • Opracowujemy umowyinwestycyjne, mając na względzie nie tylko zabezpieczenie Spółki, zarządu, wspólników mniejszościowych.
  • Działamy na wielu polach. Poza obsługą prawną i podatkową nasz zespół zapewnia wsparcie w rozmowach biznesowych (transakcyjnych i handlowych) zarówno w kraju i zagranicą.
  • Reprezentujemy klientów przed instytucjami regulacyjnymi(np. UOKiK, KNF), sądami oraz organami podatkowymi.
  • Wspieramy klientów po-transakcyjnie– co to znaczy? – pilnujemy rozliczenia transakcji, wdrożenia uzgodnień czy wykonania zobowiązań drugiej strony.
  • Wraz z podmiotem powiązanym z Kancelarią Panasiuk & Partners – Spółką BE THERE realizujemy projekty pozyskania obiektów inwestycyjnych, czy akwizycyjnych. Prowadzimy obsługę spółek poszukujących kapitału – więcej: bethere.com.pl

 

Przykładowe projekty w zakresie transkacji M&A:

 

MEDIACJE – POWRÓT DO STOŁU I POMYŚLNE ZAMKNIĘCIE TRANSAKCJI

Przeprowadziliśmy proces negocjacyjny, którego celem było wyjaśnienie rozbieżności i znalezienie konsensusu dla kluczowych aspektów transakcji (deal breakers), które przez kilka miesięcy nie mogły znaleźć rozwiązania mimo udziału zespołów prawnych obu stron transakcji. Na wniosek Spółki nasza kancelaria podjęła się mediacji i doprowadziła do pomyślnego zamknięcia transakcji zbycia polskiej spółki z branży FIN TECH na rzecz zagranicznego inwestora z UK.

 

WEJŚCIE INWESTORA DO START-UPU Z ZAKRESU NOWYCH TECHNOLOGII

Przygotowanie do wejścia inwestora do QNA Technology sp. z o.o. (nanotechnologie) – przygotowanie umowy inwestycyjnej, negocjacje, zmiany do umowy spółki i wdrożenie transakcji oraz jej obsługa. Dodatkowo, przygotowanie spółki i jej wspólników do wejścia inwestora strategicznego m.in. poprzez opracowanie i wdrożenie instrumentu prawnego pozwalającego zabezpieczyć interes wspólników-założycieli w negocjacjach z inwestorem.

 

VENDOR’S DUE DILIGENCE – PRZYGOTOWANIE SPÓŁKI DO WEJŚCIA INWESTORA

Przygotowanie spółek z grupy Sigmoidal (branża IT) do wejścia inwestora zewnętrznego, w tym wsparcie klienta w przeprowadzeniu audytu wewnętrznego (vendor’s due diligence), udział w negocjacjach.

 

FAQ

  • Planuję pierwszy exit (sprzedaż spółki), jak się przygotować?

    • Po pierwsze – Zadbaj z wyprzedzeniem o jak najlepsze „opakowanie” Twojego biznesu. Konieczne jest dobre przygotowanie danych do prezentacji biznesu, wyników, czy szans rozwojowych – pozwala to lepszą wycenę spółki.
    • Po drugie – Zapewnij przejrzystość udostępnianych danych. Czytelne przedstawienie wartości, w oparciu o dotychczasowe wyniki spółki oraz sporządzone prognozy, pozwolą na szybsze podjęcie decyzji przez inwestora, znacznie skrócą czas due diligence, jak i zamknięcia całej transakcji.
    • Po trzecie – Zbadaj najkorzystniejszą metodę wyjścia z inwestycji w kontekście podatkowym i prawnym.
    • Po czwarte – Zadbaj o to, żeby przeprowadzana transakcja nie odbiła się negatywnie na działalność Twojego biznesu, a wszelkie trwające przedsięwzięcia pozostały niezakłócone. Kluczowym w tym aspekcie jest uprzednie rozdysponowanie zadań w zespole.
    • Po piąte – Zaplanuj przepływy finansowe – strukturę transakcji najlepiej jest planować zanim do niej dojdzie, aby środki z niej znalazły się tam gdzie rzeczywiście chcemy (tu znowu kluczowe jest planowanie prawne i podatkowe).
  • Czy mogę połączyć spółkę polską ze spółką zagraniczną?

    Tak, istnieje możliwość przeprowadzenia połączenia transgranicznego (cross border merger), z uwzględnieniem pewnych warunków. Jest to jeden ze sposobów konsolidacji spółek, prowadzących działalność w różnych krajach Unii Europejskiej – w ramach funkcjonowania jednolitego rynku. W jego wyniku może nastąpić:

    • powrót danego podmiotu do kraju macierzystego;
    • przeniesienie polskiej spółki za granicę.

    W wyniku rejestracji połączenia, spółka przejmowana wraz ze spółkami łączącymi się przez zawiązanie nowej spółki ulegają rozwiązaniu – bez przeprowadzenia likwidacji. Spółka przejmująca lub spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszelkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej lub spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki.

  • Czym jest asset deal i share deal?

    • Share deal to transakcja polegająca na nabyciu udziałów lub akcji. Nabywca wchodzi na miejsce zbywcy, w dotychczasową strukturę biznesu, która pozostaje nienaruszona.
    • Asset deal to transakcja, której przedmiotem nabycia jest przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana cześć. Nabywca nie wchodzi w strukturę spółki, a jedynie nabywa określone składniki jej majątku (za pośrednictwem utworzonej spółki celowej – special purpose vehicle, SPV), bądź włącza je do prowadzonego już biznesu.
  • Co to jest due duligence?

    Pojęcie to dosłownie oznacza „należytą staranność”. W Polsce pojęcie to stanowi synonim badania kondycji biznesu, poprzez przeprowadzenie audytu prawnego, handlowego, technologicznego, podatkowego, operacyjnego i finansowego. Inwestor, w oparciu o uzyskane w toku due diligence informacje, może:

    • obiektywnie ocenić sytuację danej spółki;
    • zaznajomić się z mocnymi i słabymi stronami przedsiębiorstwa;
    • ustalić szanse;
    • ocenić ryzyka;
    • skalkulować cenę.
  • Co to jest vendor’s due diligence?

    Jest to due diligence wykonywane na zlecenie strony sprzedającej, jeszcze przed przystąpieniem do negocjacji z potencjalnymi inwestorami. Dzięki temu sprzedający ma pełną świadomość stanu swojego biznesu i zawczasu może usunąć wady pomniejszające wycenę jego przedsiębiorstwa.

  • Co to jest term sheet?

    Term sheet jest dokumentem przedstawianym przez inwestora właścicielowi firmy, zawierającym wstępne zestawienie warunków biznesowych transakcji, które inwestor gotów jest zaakceptować.

    W odróżnieniu od umowy przedwstępnej, nie nakłada on obowiązku zawarcia oznaczonej umowy w przyszłości (jednakże część jego postanowień może być wiążących – np. te dotyczące poufności, wynagrodzenia czy wyłączności).

    Term sheet jest propozycją inwestycji kapitałowej, składaną właścicielowi biznesu, w wyniku zapoznania się ze stanem spółki oraz oczekiwaniami drugiej strony transakcji.

  • Jak uniknąć ryzyka wycieku danych wrażliwych?

    Zachowanie poufności danych w toku negocjacji i podczas samej transakcji to jedna z kluczowych kwestii dla właścicieli spółki. Od czego warto zacząć?

    • Po pierwsze – NDA (non disclosure agreement), czyli umowa o zakazie ujawnia i wykorzystywania informacji uzyskanych w toku audytu i negocjacji, wraz z zastrzeżeniem kar umownych za naruszenie jej postanowień.
    • Po drugie – VDR (virtual data room), czyli udostępnienie najbardziej newralgicznych danych na odrębnym dysku sieciowym, do którego dostęp będzie miała wąskie grono osób – bez możliwości ich utrwalania i powielania (np. poprzez wyłączenie możliwości wykonywania zrzutów ekranu, pobierania udostępnianych plików lub drukowania i kserowania dokumentacji).
    • Po trzecie – anonimizacja przekazywanych danych (w przypadkach, w których jest to możliwe). Ich ujawnienie może się odbyć na etapie zawierania ostatecznej umowy sprzedaży.
  • Jak długo trwa transakcja M&A?

    Czas trwania transakcji jest uzależniony od stopnia jej skomplikowania i złożoności procesu (np. tego czy transakcja jest krajowa czy transgraniczna, z udziałem dwóch lub większej liczby podmiotów). Zazwyczaj odstęp pomiędzy „podpisaniem” (signing), a „zamknięciem” (closing) trwa kilka miesięcy (przy transakcjach rozbudowanych). W przypadku startup’ów procesy te przebiegają znacznie szybciej (mogą się domknąć w 1-3 miesiące) Wybór odpowiedniego doradcy pozwala uniknąć błędów, zaoszczędzić czas i zwiększyć szanse na powodzenie transakcji.

  • Czy można zrezygnować z transakcji M&A w trakcie jej trwania?

    Co do zasady tak, jednakże możliwość rezygnacji, warunki dalszego procedowania oraz skutki naszej decyzji uzależnione są od etapu zaawansowania transakcji i uzgodnionych przez strony postanowień umownych. Taka decyzja może stanowić podstawę roszczeń odszkodowawczych drugiej strony.

  • Czy możemy się ubezpieczyć od ryzyka transakcyjnego?

    Tak. Istnieje możliwość skorzystania z ubezpieczenia oświadczeń i zapewnień (reps & warranties) złożonych przez sprzedawcę. W ten sposób sprzedawca może uwolnić się od odpowiedzialności za zbywaną spółkę (lub znacznie ją ograniczyć), a kupujący ma możliwość skutecznego dochodzenia roszczeń od podmiotu, który jest zobligowany do utrzymywania wysokich rezerw finansowych.

  • Jaka jest odpowiedzialność z tytułu oświadczeń i zapewnień (reps & warranties)?

    To zależy. Brak jednolitej regulacji ustawowej doprowadził do wypracowania różnych rozwiązań przez praktykę transakcyjną. Możliwość dochodzenia roszczeń od sprzedającego zazwyczaj zostaje oparta na jednej (bądź kilku) z poniższych podstaw: 

    • Odpowiedzialność kontraktowa;
    • Zobowiązanie gwarancyjne;
    • Odpowiedzialność na podstawie rękojmi;
    • Odpowiedzialność w oparciu o błąd.
andrzej-salamacha
Andrzej Sałamacha

partner/radca prawny

tel. +48 606 524 752 salamacha@panasiuk.com.pl
Marcin Czapski

Partner/Radca Prawny

tel. +48 22 625 16 36 info@panasiuk.com.pl
sylwia-rozwadowicz
Sylwia Rozwandowicz

adwokat

tel. +48 22 625 16 36 info@panasiuk.com.pl

E-book

„Praktyczny przewodnik
o podatkach międzynarodowych
Dla inwestorów
i przedsiębiorców
- prosto podane a b c”

Pobierz bezpłatnie

Nasze biura

Warsaw, Poland

Panasiuk & Partners sp.k.
Nowogrodzka 10/8
00-511 Warszawa

Agno, Switzerland

Panasiuk & Partners sp.k. Representative Office
Via Lugano 13 , 6982 Agno

Tel: +41 (0) 91 610 25 09

Email: info@panasiuk.com.pl

Dane rejestrowe

Panasiuk & Partners sp.k., ul. Nowogrodzka 10/8, 00-511 Warszawa,
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego
KRS 0000465801, NIP 7010384537

Copyrights © 2021 by Panasiuk&Partners. All rights reserved.
Design by NETIVO

Dziękujemy, pomyślnie zapisałeś się na naszą listę mailingową.