Nowa dyrektywa ATAD 3 (o numerze 2021/0434) oficjalnie ma zabezpieczyć przed unikaniem podwójnego opodatkowania – dokładnie wygląda to w ten sposób, że wprowadza ona przepisy regulujące sytuację przedsiębiorstw, które zmieniają siedzibę w celu unikania opodatkowania. Dodatkowo zmienia ona prawo dotyczące współpracy między krajami w kwestiach podatkowych (dyrektywę 2011/16/UE). W praktyce jednak ATAD 3 tak naprawdę ułatwi życie przedsiębiorcom! 

Po wejściu w życie nowych przepisów będzie dokładnie wiadomo jakie są kryteria oceny czy przedsiębiorstwo w danym kraju ma substancje czy też nie. Przez substancje rozumiem taką organizację, która potwierdza, że spółka faktycznie prowadzi  w danym kraju rzeczywistą działalność. Na ten moment organy podatkowe mogą same ustalać czy ich zdaniem to kryterium jest spełnione czy też nie i ostatecznie rozstrzygnięcie zapada przed sądem. Po wejściu ATAD 3, taki proces powinien być ukrócony, a przecież od niego już dziś zależą
określone skutki podatkowe – np.: wyłączenie spod opodatkowania CFC, czy też obowiązek pobrania podatku u źródła.  

Kogo będzie dotyczyć dyrektywa?

Ta dyrektywa dotyczy wszystkich spółek, które są uznawane za rezydentów podatkowych oraz które spełniają warunki do uzyskania certyfikatu rezydencji podatkowej w kraju Unii Europejskiej.

Od kiedy ATAD 3 ma obowiązywać?

Według założeń, przepisy wynikające z dostosowań krajowych do dyrektywy ATAD3, będą obowiązywać od 1 stycznia 2024 roku we wszystkich państwach członkowskich. Nadal jednak czekamy na potwierdzenie tej daty. 

Sprawdź czy dyrektywa ATAD3 nie dotyczy także Ciebie i Twojego przedsiębiorstwa!

Kiedy Dyrektywa nakłada obowiązki na przedsiębiorców? 

Dyrektywa ATAD 3 zobowiązuje kraje Unii Europejskiej do żądania od spółek, aby przedstawiały oświadczenia dotyczące spełnienia przez nie określonych minimalnych standardów majątkowo-osobowych. Kiedy to ma miejsce? 

Jeśli:

  1. ponad 65% przychodów uzyskanych przez przedsiębiorstwo w poprzednich dwóch latach podatkowych stanowi odpowiedni dochód;
  2. przedsiębiorstwo prowadzi działalność transgraniczną z któregokolwiek z następujących względów:
  • ponad 55% wartości księgowej aktywów przedsiębiorstwa w postaci dochodów z nieruchomości i dochodów z majątku ruchomego innego niż środki pieniężne, akcje, udziały lub papiery wartościowe, posiadane do celów prywatnych i mające wartość księgową przekraczającą 1 mln EUR znajdowało się poza państwem członkowskim przedsiębiorstwa w poprzednich dwóch latach podatkowych;
  • co najmniej 55 % odpowiedniego dochodu przedsiębiorstwa jest uzyskiwane lub wypłacane w transakcjach transgranicznych;
  1. w poprzednich dwóch latach podatkowych przedsiębiorstwo zleciło w drodze outsourcingu zarządzanie bieżącą działalnością i podejmowanie decyzji w sprawie istotnych funkcji.

Dodatkowo, jeśli spółka posiada rzeczy, które mogą przynieść zyski z tytułu: wynajmu nieruchomości lub dochodów z innych posiadanych rzeczy, takich jak przedmioty ruchome, o ile są one używane do celów prywatnych i ich wartość księgowa przekracza 1 mln EUR, to zgodnie z dyrektywą, spełnia ona również warunek dotyczący tego, że ponad 75% jej dochodu w ciągu ostatnich dwóch lat podatkowych pochodzi z odpowiednich źródeł, niezależnie od tego, czy dochód ten został osiągnięty w ciągu ostatnich dwóch lat podatkowych, jeśli wartość księgowa tych rzeczy przekracza 75% całkowitej wartości księgowej aktywów spółki.

Zatem jeśli prowadzisz działalność transgraniczną lub korzystasz z outsourcingu powinieneś zwrócić szczególną uwagę czy spełniasz określone minimalne standardy majątkowo-osobiste!

Jakie obowiązki nakłada dyrektywa? 

Przedsiębiorstwa muszą włączyć informacje dotyczące spełniania minimalnych standardów majątkowo-osobowych w swoim corocznym zeznaniu podatkowym każdego roku.

Dyrektywa określa jakie wskaźniki minimalnego substratu majątkowo-osobowego muszą zostać spełnione:

  1. posiadanie przez przedsiębiorstwo w państwie członkowskim UE własnych lokali lub lokali przeznaczonych do jego wyłącznego użytku;
  2. posiadanie przez przedsiębiorstwo co najmniej jednego własnego aktywnego rachunku bankowego w Unii;
  3. posiadanie co najmniej jednego dyrektora przedsiębiorstwa, który:
  • jest rezydentem do celów podatkowych w państwie członkowskim przedsiębiorstwa lub zamieszkuje w nie większej odległości od tego państwa członkowskiego niż odległość umożliwiająca właściwe wykonywanie jego obowiązków;
  • posiada kwalifikacje i jest uprawniony do podejmowania decyzji w odniesieniu do działalności generującej odpowiedni dochód przedsiębiorstwa lub w odniesieniu do aktywów przedsiębiorstwa;
  • czynnie i niezależnie regularnie korzysta z uprawnienia do podejmowania decyzji w odniesieniu do działalności generującej odpowiedni dochód przedsiębiorstwa lub w odniesieniu do aktywów przedsiębiorstwa;
  • nie jest pracownikiem przedsiębiorstwa, które nie jest przedsiębiorstwem powiązanym, i nie pełni funkcji dyrektora ani równoważnej funkcji w innych przedsiębiorstwach, które nie są przedsiębiorstwami powiązanymi;
  1. posiadanie pracowników, którzy w przeliczeniu na ekwiwalenty pełnego czasu pracy są rezydentami do celów podatkowych w państwie członkowskim UE przedsiębiorstwa lub zamieszkuje w nie większej odległości od tego państwa członkowskiego niż odległość umożliwiająca właściwe wykonywanie ich obowiązków, przy czym pracownicy ci mają mieć kwalifikacje do prowadzenia działalności generującej odpowiedni dochód przedsiębiorstwa.

Jakie dokumenty należy dołączyć do deklaracji? 

Do deklaracji, o której mowa, przedsiębiorstwa muszą dołączyć dowody w postaci dokumentów. Dowody w postaci dokumentów muszą zawierać następujące informacje:

  1. adres i rodzaj lokalu;
  2. kwotę przychodów brutto i ich rodzaj;
  3. kwotę wydatków na prowadzenie działalności i ich rodzaj;
  4. rodzaj działalności gospodarczej prowadzonej w celu generowania odpowiedniego dochodu;
  5. liczbę dyrektorów, ich kwalifikacje, uprawnienia i miejsce zamieszkania do celów podatkowych lub liczbę pracowników w przeliczeniu na ekwiwalenty pełnego czasu pracy wykonujących działalność gospodarczą generującą odpowiedni dochód, a także ich kwalifikacje i miejsce zamieszkania do celów podatkowych;
  6. działalność gospodarczą zlecaną w drodze outsourcingu;
  7. numer rachunku bankowego, wszelkie upoważnienia udzielone na potrzeby dostępu do rachunku bankowego oraz korzystania z poleceń zapłaty lub ich wydawania, a także dowody aktywności rachunku.

Pamiętaj, że to w Twoim obowiązku leży, aby dostarczyć precyzyjne dowody na spełnienie określonych warunków, takich jak np. posiadanie aktywnego rachunku bankowego w Unii czy zatrudnianie pracowników z odpowiednimi kwalifikacjami.

Czy dyrektywa nakłada obowiązki na wszystkich przedsiębiorców?  

Nie!  Nie wszyscy przedsiębiorcy są traktowani na równi. Niektórzy z nich mogą skorzystać z pewnych ulg, polegających na zwolnieniu z obowiązku deklarowania szczegółów dotyczących substratu majątkowo-osobowego. Sprawdź czy również należysz do tej grupy!

Podmioty, które należą do jednej z poniżej wymienionych kategorii są zwolnione z obowiązku uwzględniania w swojej rocznej deklaracji podatkowej informacji dotyczącej spełniania wskaźników minimalnego substratu majątkowo-osobowego.

Niżej wymienione podmioty nie muszą podawać informacji o spełnieniu minimalnych standardów majątkowo-osobowych w swoim rocznym zeznaniu podatkowym:

  1. przedsiębiorstwa posiadające zbywalne papiery wartościowe; 
  2. regulowane przedsiębiorstwa finansowe;
  3. przedsiębiorstwa, których główna działalność polega na posiadaniu udziałów w działalności operacyjnej w tym samym państwie członkowskim, podczas gdy ich beneficjenci rzeczywiści są również rezydentami do celów podatkowych w tym samym państwie członkowskim;
  4. przedsiębiorstwa prowadzące działalność holdingową, które są rezydentami do celów podatkowych w tym samym państwie członkowskim co udziałowcy przedsiębiorstwa lub jednostka dominująca najwyższego szczebla zdefiniowana w prawie unijnym;
  5. przedsiębiorstwa zatrudniające w przeliczeniu na ekwiwalenty pełnego czasu pracy co najmniej pięciu własnych pracowników lub członków personelu prowadzących wyłącznie działania generujące odpowiedni dochód.

Co to jest zasada domniemania i uznawania?

Zgodnie z dyrektywą przedsiębiorstwo, które zadeklaruje, że spełnia wszystkie minimalne standardy majątkowo-osobowe i dostarczy odpowiednie dokumenty jako dowód, uważane jest za posiadające te standardy w danym roku podatkowym. W innym przypadku uważa się tj. domniemywa, że nie posiada minimalnego substratu majątkowo-osobowy w danym roku podatkowym.

W przypadku, gdy państwo członkowskie UE uważa, że przedsiębiorstwo nie posiada minimalnego substratu majątkowo-osobowego, to przedsiębiorstwo może udowodnić, że prowadzi działalność gospodarczą i generuje odpowiedni dochód. Musi jednak dostarczyć dodatkowe dowody w tym celu.

Zgodnie z dyrektywą takimi dodatkowymi dowodami są:

  1. dokumenty pozwalające na ustalenie komercyjnych przesłanek utworzenia przedsiębiorstwa;
  2. informacje na temat profili pracowników, w tym poziomu ich doświadczenia, ich uprawnień decyzyjnych w ogólnej organizacji, ich roli i pozycji w schemacie organizacyjnym, rodzaju ich umów o pracę, ich kwalifikacji i okresu zatrudnienia;
  3. konkretne dowody na to, że podejmowanie decyzji dotyczących działalności generującej odpowiedni dochód odbywa się w państwie członkowskim przedsiębiorstwa.

Przedsiębiorstwo może obalić przypuszczenie, pokazując dowody na to, że prowadzi biznes, który przynosi odpowiednie dochody. W przypadku braku zysków, firma może też udowodnić, że nadal kontroluje swoje aktywa i ponosi związane z nimi ryzyko.

Jakie są skutki nie posiadania substratu (substancji)?

Przedsiębiorstwo, względem którego uznaje się, że nie posiada minimalnego substratu będzie wyłączone z umów i porozumień o unikaniu podwójnego opodatkowania w innych krajach UE niż ten, w którym działa. Zadbaj więc o to, aby Twoja spółka nie straciła międzynarodowego charakteru i mogła korzystać z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania!

Podsumowanie

Dyrektywa ATAD3 wprowadza nową erę odpowiedzialności dla przedsiębiorców w Unii Europejskiej, szczególnie dla tych, którzy kierują się zmianą siedziby w celu optymalizacji podatkowej.  Nowe zasady wprowadzą przejrzystość. Z drugiej strony to kolejna oznaka tego w jakim kierunku zmierzają regulacje UE.