Już od blisko trzech lat funkcjonują przepisy nakładające na polskich podatników konieczność rozliczenia przed polskim fiskusem dochodów ze spółek mających siedzibę za granicą. Dla wielu stanowią one jednak wciąż novum.
Z końcem miesiąca mija termin w jakim należy wywiązać się z obowiązków, wykazać i odprowadzić należny podatek od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej. Czasu jest niewiele, a zakres obowiązków obszerny.

Art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i analogicznie art. 24a Ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wymagają, aby podatnik rozliczył we własnym zeznaniu podatkowym dochód uzyskany przez zagraniczną spółkę kontrolowaną zryczałtowanym 19% podatkiem.

Na początku należałoby wyjaśnić czym w myśl powołanych przepisów jest zagraniczna spółka kontrolowana.

Zagraniczną spółką jest podmiot (spółka kapitałowa, osobowa, fundacja itp.) – nieposiadający siedziby lub zarządu na terytorium Polski, w której polski rezydent podatkowy („Rezydent”) posiada udział w kapitale, prawo głosu w organach kontrolnych lub stanowiących lub prawo do uczestnictwa w zysku.

Z kolei to czy zagraniczna spółka jest dodatkowo zagraniczną spółką kontrolowaną określają szczegółowo ustalone kryteria związane przede wszystkim z krajem, w którym spółka zagraniczna posiada siedzibę lub zarząd.

I tak możemy rozróżnić trzy kategorie tych spółek: 
1. Spółka zagraniczna z siedzibą w kraju stanowiącym tzw. raj podatkowy („CFC1”)
Oprócz tak egzotycznych krajów jak np.: Republika Mauritiusu znajdują się tu również kraje europejskie: Księstwo Liechtenstein, Księstwo Andory, Księstwo Monako. Lista obowiązująca dla 2016 r. dostępna jest tu: http://www.finanse.mf.gov.pl/inne/baza-wiedzy-rss/-/asset_publisher/8PBe/content/rozporzadzenie-ministra-finansow-z-dnia-23-kwietnia-2015-r-w-sprawie-okreslenia-krajow-i-terytoriow-stosujacych-szkodliwa-konkurencje-podatkowa-w-zakresie-podatku-dochodowego-od-osob-fizycznych

2. Spółki zagraniczne, inne niż kraje wymienione w pkt 1 z siedzibą w krajach, z którymi Polska lub UE nie podpisała umowy międzynarodowej pozwalających na wymianę informacji podatkowych („CFC2”).

3. Pozostałe spółki zagraniczne inne niż wymienione w pkt 1 i 2 („CFC3”)
Jeszcze jedną kategorią zagranicznych spółek kontrolowanych – i te najczęściej stanowią portfel polskich inwestorów – są niewymienione w pkt 1 i 2 powyżej, spółki zagraniczne posiadające rezydencję podatkową w krajach UE (m.in. mające siedzibę na Cyprze, Malcie) czy innych krajach z którymi Polska posiada umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Spółka taka stanowi zagraniczną spółkę kontrolowaną w sytuacji, gdy, spełnia ona łącznie następujące warunki:
– w spółce tej Rezydent (w przypadku osoby fizycznej, łącznie z małżonkiem oraz krewnymi do drugiego stopnia), posiada nieprzerwanie przez okres nie krótszy niż 30 dni, bezpośrednio lub pośrednio, co najmniej 25% udziałów w kapitale lub 25% praw głosu w organach kontrolnych lub stanowiących lub 25% udziałów związanych z prawem do uczestnictwa w zyskach,
– co najmniej 50% przychodów tej spółki osiągniętych w roku podatkowym, stanowi tzw. przychody pasywne, takie jak: przychody ze zbycia udziałów/papierów wartościowych, dywidendy, odsetki i podobne.
– co najmniej jeden rodzaj przychodów, o których mowa w lit. b, uzyskiwanych przez tę spółkę, podlega w państwie jej siedziby lub zarządu opodatkowaniu według stawki podatku dochodowego obowiązującej w tym państwie niższa niż 14,25 %

Obowiązki

Na Rezydentach posiadających udział w spółkach mieszczących się w dyspozycji ww. przepisu ciąży szereg obowiązków związanych z koniecznością ujawnienia polskiemu fiskusowi dochodów tych spółek.
Rezydenci posiadający spółki zagraniczne oraz zagraniczne spółki kontrolowane zobowiązani są do końca września do:

1. prowadzenia rejestru posiadanych spółek zagranicznych dla każdej spółki oddzielnie, który powinien m. in. zawierać:
          – nazwę spółki zagranicznej,
          – kraj jej siedziby i zarządu,
          – określenie charakteru oraz wysokości udziału kontrolnego rezydenta wraz z okresami                          posiadania go,
          – określenie wysokości udziału rezydenta w zysku spółki zagranicznej.

2. prowadzenia polskiej ewidencji rachunkowej zdarzeń, jakie miały miejsce w spółce zagranicznej (dalej: ewidencja), co w rzeczywistości skutkuje koniecznością prowadzenia dla spółki zagranicznej odrębnych polskich ksiąg rachunkowych.

Dodatkowo Rezydenci posiadający zagraniczne spółki kontrolowane zobowiązani są do:

3. złożenia zeznania o wysokości dochodu osiągniętego z zagranicznej spółki kontrolowanej (PIT-CFC(2 )/CIT-CFC(2 )) W przypadku posiadania kilku spółek CFC zeznania takie składa się dla każdej spółki oddzielnie.

4. zapłaty podatku od dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej (gdy zachodzą ku temu przesłanki, np.: spółka uzyskała dochód oraz jej roczny przychód stanowi co najmniej 250.000 euro.). Podatek ten wynosi 19 % dochodu spółki CFC przypadającego na rezydenta, ustalonego zgodnie z polskimi przepisami (przy zachowaniu pewnych odrębności).

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem CFC

Na koniec należałoby wspomnieć, że ustawodawca dał możliwość uniknięcia konieczności zapłaty podatku z tytułu dochodów zagranicznej spółki kontrolowanej.
Do pierwszej grupy spółek, których dochód nie jest objęty obowiązkiem wykazania w polskim zeznaniu PIT-CFC/ CIT-CFC należą zagraniczne spółki kontrolowane, podlegające opodatkowaniu od całości swoich dochodów w państwie należącym do UE lub EOG i prowadzące w tym państwie rzeczywistą działalność gospodarczą.

Przepisy wskazują wiele kryteriów, które powinny zostać spełnione, aby można było uznać, że spółka CFC prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą. Jest to m.in. posiadanie zaplecza organizacyjnego, tj. pracowników, biura odpowiedniego do zakresu prowadzonej działalności, posiadanie osób zarządzających będących na miejscu; nietworzenie sztucznej struktury w oderwaniu do przyczyn ekonomicznych; przeprowadzanie rzeczywistych transakcji itp. Dochody z wymienionych wyżej spółek oprócz zwolnienia z obowiązku zapłaty podatku, zwolnione są również z obowiązków ewidencyjnych (tworzenia rejestru i ewidencji).
Podatku CFC nie płaci się również od dochodów spółek (jednak koniczne jest prowadzenie rejestru i ewidencji) jeżeli:
  – przychody zagranicznej spółki kontrolowanej nie przekraczają w roku podatkowym kwoty odpowiadającej 250 000 euro, przeliczonej na walutę polską po średnim kursie ogłaszanym przez Narodowy Bank Polski, obowiązującym w ostatnim dniu roku podatkowego poprzedzającego rok podatkowy albo 
  – zagraniczna spółka kontrolowana prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą na terytorium państwa innego niż państwo członkowskie UE lub do EOG, w którym podlega opodatkowaniu od całości swoich dochodów, i jej dochód nie przekracza 10% przychodów osiągniętych z tytułu prowadzonej rzeczywistej działalności gospodarczej w tym państwie – o ile istnieje umowa międzynarodowa zawarta pomiędzy Polska lub UE a tym krajem, pozwalająca na wymianę informacji podatkowych.

Jak widać obowiązków jest sporo i nie wszystkie są łatwe do spełnienia. Jeżeli posiadają Państwo udziały/akcje w spółkach zagranicznych, zasiadają w ich organach kontrolnych lub stanowiących albo są beneficjentami fundacji zagranicznych służymy pomocą w określeniu związanych z tym obowiązków oraz ich wypełnieniu. Zainteresowanych Państwa zapraszamy do kontaktu z kancelarią.